Διευκρινίσεις για τους διαγωνισμούς οίνου

Διαβάζω προσεκτικά τα αποτελέσματα του Διεθνούς Διαγωνισμού Οίνου Θεσσαλονίκης, που πραγματοποιήθηκε προ δύο περίπου εβδομάδων, με τη συμμετοχή 974 κρασιών και 71 αποσταγμάτων από Ελλάδα και Κύπρο. Η εφετινή είναι η εικοστή έκτη φορά που διοργανώνεται ο Διαγωνισμός, ο οποίος έχει πλέον καταστεί θεσμός, καταφέρνοντας να κερδίσει την εμπιστοσύνη της μεγάλης πλειοψηφίας των εν Κύπρω και εν Ελλάδι οινοποιών.

Τον απαιτητικό ρόλο της οινικής ετυμηγορίας, μέσω της δοκιμής, αξιολόγησης και, εν τέλει, βαθμολόγησης των οίνων, ανέλαβαν 30 κριτές από την Ελλάδα, την Κύπρο και το εξωτερικό, όλοι τους με αρκετή γευσιγνωστική και οινολογική πείρα. Το τέλος της διαγωνιστικής διαδικασίας βρήκε τα 746 από τα 974 κρασιά να λαμβάνουν κάποιο μετάλλιο (χρυσό, αργυρό ή χάλκινο) και τα 49 από τα 71 αποστάγματα να βραβεύονται, επίσης, με κάποιο μετάλλιο. Στα μάτια ενός ξένου προς τους διαγωνισμούς καταναλωτή αυτό ίσως ακούγεται υπερβολικό, καθώς το 77 περίπου τοις εκατόν των κρασιών και το 70 περίπου τοις εκατόν των αποσταγμάτων βραβεύτηκαν. Πράγματι, και ακούγεται και φαίνεται κάπως παράδοξο, οφείλω όμως να διευκρινίσω ότι ο κανονισμός των διεθνών διαγωνισμών επιτρέπει στα κρασιά, που καταφέρνουν να συγκεντρώσουν την απαιτούμενη βαθμολογία για κάποιο μετάλλιο, να το λάβουν, οπότε, στις πλείστες περιπτώσεις, μετάλλιο πετυχαίνουν να εξασφαλίσουν περί τα 2/3 των υπό δοκιμή οίνων κι όχι τρία εξ αυτών, ένα, δηλαδή, που λαμβάνει το χρυσό, ένα, που παίρνει το αργυρό, κι ένα, που κερδίζει το χάλκινο, καθώς έχουμε συνηθίσει από τις απονομές μεταλλίων στον αθλητισμό.

Επειδή έχω λάβει άπαξ μέρος στον διαγωνισμό Θεσσαλονίκης, καταστρατηγώντας κάποιες εκ των αρχών μου, καθώς δεν πιστεύω ούτε στην τυφλή γευστική δοκιμή ούτε και στην ομαδική βαθμολόγηση, που προκύπτει από τον μέσο όρο των συμμετασχόντων κριτών, θεωρώ σκόπιμο να επαναλάβω ετούτα τα δύο. Πρώτον, είμαι απολύτως πεπεισμένος ότι όλοι οι κριτές, που συμμετέχουν στον εν λόγω διαγωνισμό, και την κατάρτιση και την πείρα και τη διάθεση να βαθμολογήσουν σωστά έχουν. Δεύτερον, όσο βαθιά γνώση, όση πείρα κι όσο ακριβοδίκαιη διάθεση κι αν έχει ένας κριτής, είναι πρακτικά αδύνατο να μην διαπράξει σφάλματα, μέσα στο ασφυκτικό χρονικά και πληροφοριακά περιβάλλον της τυφλής γευστικής δοκιμής, η οποία, συν τοις άλλοις, θα πρέπει, όπως ήδη είπα, να συνυπολογίσει και τις διαφορετικές απόψεις, γούστα και προτιμήσεις του κάθε κριτή.

Τι εννοώ με αυτό; Για παράδειγμα, ο γράφων προσδίδει μεγαλύτερη σημασία στην αρωματική και γευστική ισορροπία και φινέτσα του κρασιού, όπως επίσης και σ’ αυτό που καλούμε «οινική ιδιοπροσωπία», ενώ κάποιος άλλος μπορεί να γοητεύεται περισσότερο από τη ρώμη και τη γευστική συμπύκνωση ενός οίνου και λιγότερο από την κομψότητά του. Με το ίδιο σκεπτικό, μπορεί ο γράφων να θεωρεί μειονέκτημα την προβολή, έστω και στον ελάχιστο βαθμό, του δρύινου βαρελιού στο αρωματικό προφίλ ενός οίνου, ενώ κάποιος συνάδελφος ενδέχεται να βρίσκει γοητευτική τη δρύινη παρουσία στη μύτη ενός κρασιού. Ομοίως, μερικοί κριτές ενδέχεται να  σαγηνεύονται από την πληθωρικότητα σ’ ένα κρασί, είτε αυτή εκφράζεται με τη γενναιοδωρία της αλκοόλης είτε με την περίσσεια του εκχυλίσματος είτε με τον όγκο της γευστικής του διάπλασης, ενώ άλλοι ψάχνουν το φίνο, το κομψό, το ιδιαίτερο, το ισόρροπο, το αρμονικό.

Μερικές μόνο σκέψεις και ορισμένες διευκρινίσεις, προκειμένου να κατανοήσουμε καλύτερα πώς λειτουργούν οι ανά την οικουμένη διαγωνισμοί οίνου, οι οποίοι, ναι, είναι χρήσιμοι, ναι, προσφέρουν μία ένδειξη ποιότητας, ειδικά όταν η βράβευση είναι επαναλαμβανόμενη, ωστόσο, διέπονται κι αυτοί από τους δικούς τους περιορισμούς, ορισμένους από τους οποίους έχω αναπτύξει πιο πάνω.

11/03/2026