Ας είμαστε ρεαλισταί…

Ας μιλήσουμε ειλικρινά, απλά και μακριά από τις επάρσεις, τις υπερβολές και τα «αππώματα» της περίεργης εποχής που ζούμε. Τι είναι, αλήθεια, το κρασί; Στην πραγματικότητα δεν είναι παρά η μετουσίωση δυο-τριών τσαμπιών σταφυλιού σε… οίνο! Κόβεις από το κλήμα τα τσαμπιά, τα βάζεις σ’ ένα κατάλληλο δοχείο, τα αφήνεις να ζυμώσουν και μετά από κάποιες, φυσικές ως επί το πλείστον, διαδικασίες κλείνεις το παραχθέν υγρό σ’ ένα γυάλινο μπουκάλι για να το προστατέψεις από το οξυγόνο και το φως. Περίπου αυτό είναι το κρασί.

Παλαιότερα χρησιμοποιούσαμε τα πιθάρια για να κάνουμε την αλκοολική ζύμωση, σήμερα έχουμε περάσει στα αποδοτικότερα σε ποιότητα ανοξείδωτα. Τον καιρό των παππούδων μας δεν πολυδιαλέγαμε τα σταφύλια, αλλά τα βάζαμε όλα μαζί στο ίδιο δοχείο. Ούτε και χρησιμοποιούσαμε ακριβά βαρέλια γαλλικής δρυός. Ούτε και επιλέγαμε ακριβά μπουκάλια ή ντιζαϊνάτες ετικέτες. Ούτε και τυπώναμε οτιδήποτε επάνω στα χάρτινα κιβώτια, που φιλοξενούσαν τις φιάλες. Διαφημιστικά φυλλάδια δεν είχαμε, ούτε και ξέραμε τι ήταν. Σήμερα, όλα τα στάδια έχουν γίνει πιο προσεγμένα. Διαλέγουμε καλύτερα τα σταφύλια, ζυμώνουμε σε ακριβές δεξαμενές από ανοξείδωτο χάλυβα, διαθέτουμε (όχι όλοι) οινολόγο, ακριβό εμφιαλωτήριο, διαλεγμένα βαρέλια δρυός, βαριά μπουκάλια, πανάκριβες ετικέτες από γραφίστα-φίρμα και άλλα τινά.

Παλαιότερα πωλούσαμε το κρασί πέντε-δέκα μπακκίρες το μπουκάλι. Σήμερα με πέντε-δέκα ευρώ καταντήσαμε να παίρνουμε αντί για εξαιρετικά πάντα κρασιά, κάποτε κάτι κρασάκια της σειράς, δυστυχώς. Για να πιάσουμε κάτι αληθινά καλό πρέπει να χαλάσουμε είκοσι, τριάντα, κάποτε και περισσότερα ευρώ. Άσε που για να γευτούμε της οικουμένης τα καλύτερα, θα πρέπει να παραλογισθούμε τελείως και να ξοδέψουμε εκατόν ή διακόσια ή και πεντακόσια ευρώ. Μπορεί να μην σκαμπάζω και πολύ από κρασιά, αλλά πώς δικαιολογούνται τα πεντακόσια ευρώ για ένα κορυφαίο κόκκινο από το Μπορντό, λόγου χάρη;

Η εξήγηση είναι απλή για τους «επαΐοντες»: Είναι, λέει, το αμπελοτόπι περίεργο, σπάνιο, μοναδικό ανά την υφήλιο και τα λοιπά… Και είναι και κάτι πρωτομάστορες ακριβοπληρωμένοι, καταπληκτικοί οινοποιοί, που κάνουν κάτι κρασιά γίγαντες! Από την άλλη, ο γράφων και οι λοιποί αδαείς δυσκολεύονται να κατανοήσουν το μέγεθος του οινικού μεγαλείου κάποιων. Διερωτώνται μάλιστα μέχρι ποιου σημείου θα πρέπει κανείς να πληρώνει για δυο τσαμπιά που έγιναν σπουδαίο, έστω, κρασί, λαμβανομένων υπόψη και όλων εκείνων των εξόδων της σύγχρονης παραγωγικής διαδικασίας, που προηγουμένως περιέγραψα. Δηλαδή μέχρι ποιου σημείου θα πρέπει να πληρώνουμε για το ιδιαίτερο οικοσύστημα, για τη συστηματική, άμεμπτη αμπελοκαλλιέργεια, για την παράδοση και την αίγλη των διάσημων κρασιών του πλανήτη; Μέχρι πού φθάνει αυτό το πράγμα; Ποιο είναι το όριό του ή μήπως δεν υπάρχει;

Παλαιότερα, όντας ακόμη οινικά απαίδευτος, εντυπωσιαζόμουνα στο άκουσμα και μόνο ενός ονόματος, που παρέπεμπε σε κάποιο από τα διάσημα κρασιά του πλανήτη. Σύγκρυο με έπιανε στο άκουσμα και μόνο του ονόματός τους, ανατριχίλα στη θέα τους! Σιγά-σιγά, όταν άρχισα να αποκτώ μια σχετική οικειότητα με αυτά τα κρασιά, μέσα από την εμπειρία της δοκιμής τους, αισθανόμουνα, από τη μια, να τα απομυθοποιώ και, από την άλλη, συνειδητοποιούσα ότι σ’ ένα μεγάλο βαθμό η όλη αίγλη τους δεν βασιζόταν στην ποιότητα αυτή καθεαυτή αλλά στο κύρος του ονόματός τους. Αυτό το κύρος κατάφεραν να το αποκτήσουν όχι μόνο χάρη στην καλή ποιότητά τους, αλλά και χάρη σ’ ένα σωρό άλλους παράγοντες, ανάμεσα στους οποίους περιλαμβάνονται και η ανθρώπινη ματαιοδοξία, η αμετροέπεια, η ακατανόητη ανάγκη για επίδειξη, η ασθένεια που καλείται ελιτισμός.

Δεν επιθυμώ να μηδενίσω την αξία και την αναντίλεκτη ποιότητα των μεγάλων και διάσημων κρασιών του κόσμου, θέλω όμως να υπογραμμίσω ότι αυτή η ποιότητα δεν έχει συνήθως καμία σχέση με το ύψος της τιμής πωλήσεως, καθώς τα πλείστα κρασιά-αστέρια του πλανήτη διαθέτουν πια μια πολύ κακή σχέση ποιότητας-τιμής, μερικά δε εξ αυτών διαθέτουν και μια ποιότητα, που είναι θέμα συζήτησης κατά πόσον είναι υψηλή. Ας είμαστε λοιπόν ρεαλισταί, που λέει και ο Τόλης. Κι ας είμαστε και καλοί αγορασταί και κριταί κτλ., κτλ. Να μην αφήνουμε το κριτήριό μας να θολώνει στο άκουσμα ενός ονόματος, στη θέα μιας ετικέτας, στην αφήγηση μιας ωραίας ιστορίας. Και καλά κάνουμε όσοι ασχολούμαστε με αυτό το κομμάτι της δημοσιογραφίας, να γράφουμε δηλαδή για το αμπέλι και το κρασί, να ανοίξουμε τους ορίζοντές μας και να παρουσιάζουμε πια τα κρασιά μόνο με βάση την ποιότητά τους και τη σχέση που αυτή έχει με την τιμή πωλήσεως. Τα παραμύθια, τις ωραίες ιστοριούλες και όλα τ’ άλλα ας τα αφήσουμε για άλλες εποχές, όταν το κλίμα θα τα σηκώνει και θα τα ανέχεται.

18/11/2012