Ανταπόκριση από τη Λευκάδα, Μέρος Γ

Στο τρίτο και τελευταίο σημείωμά μου για τη Λευκάδα θα σταθώ στο γαστρονομικό κομμάτι, όπως το εισέπραξα κατά την ολιγοήμερη παραμονή μου στο νησί. Η Λευκάδα, για τα μεσογειακά δεδομένα, είναι ένα μεγάλο νησί, καθώς καλύπτει συνολική έκταση 320 τετραγωνικών χιλιομέτρων, φιλοξενώντας περί τις 25 χιλιάδες μόνιμους κατοίκους, οι οποίοι, βεβαίως, πολλαπλασιάζονται κατά τους θερινούς μήνες με τον ζωηρό τουρισμό της νήσου.

Οι επισκέπτες στο νησί είναι πολλών εθνικοτήτων. Αρκετοί τουρίστες φθάνουν στη Λευκάδα οδικώς, άλλοι αεροπορικώς, μέσω Ακτίου, άλλοι ακτοπλοϊκώς και αρκετοί με τα ιδιωτικά τους σκάφη, καθώς το νησί διαθέτει μία σύγχρονη και με όλες τις υποδομές μαρίνα. Γάλλοι, Άγγλοι, Ισραηλινοί, Ρουμάνοι, Αμερικανοί, Κινέζοι αναζητούν ξεκούραση, καλές παραλίες και καλό φαγητό στο νησί, οπότε οι ταβέρνες και τα εστιατόρια αφθονούν.

Τι έχει, εντούτοις, να προσφέρει από άποψη γαστρονομίας το νησί; Πρώτα και κύρια, ψάρια και θαλασσινά, μια και η αλιεία εκεί είναι αρκετά ανεπτυγμένη, καθώς υπάρχουν ανάμεσα στον πληθυσμό αρκετοί ακόμη ψαράδες, που αλιεύουν στο Ιόνιο. Ψάρια υπάρχουν σε ικανοποιητικό αριθμό κι όταν είναι φρέσκα βρίσκονται σε ζηλευτό επίπεδο. Κατ’ ακρίβειαν, τα ελληνικά ψάρια είναι τα καλύτερα στον κόσμο, καθώς ο βυθός, τόσο του Ιονίου όσο και του Αιγαίου, είναι πλούσιος σε εύγεστα θαλασσινά του ύψιστου ποιοτικού επιπέδου. Βέβαια, λόγω του ότι όσο πάει και λιγοστεύει το αλιευτικό θήραμα, οι τιμές για τα πρώτα κυρίως ψάρια έχουν ανέβει στα ύψη, πλησιάζοντας τα 90 έως 100 ευρώ το κιλό στο εστιατόριο.

Η Λευκάδα φημίζεται, ακόμη, για τις εξαιρετικές φακές Εγκλουβής, που αποτελούν ένα από τα πιο σπάνια, εκλεκτά και θρεπτικά όσπρια ανά τη γη, οι οποίες καλλιεργούνται αποκλειστικά στο ορεινό οροπέδιο του χωριού Εγκλουβή στη Λευκάδα (σε υψόμετρο 800–950 μέτρων), έχοντας μάλιστα περιληφθεί στο Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ελλάδας υπό την αιγίδα της Unesco. Ο αρχέγονος σπόρος τους παραμένει αναλλοίωτος και ενδημικός για περισσότερα από 700 χρόνια. Η σπορά (Ιανουάριος–Μάρτιος) και η συγκομιδή (Ιούνιος) γίνονται σχεδόν εξ ολοκλήρου με το χέρι, χωρίς τη χρήση χημικών λιπασμάτων ή ποτίσματος, ενώ, λόγω του εδάφους, που είναι πλούσιο σε κάλιο, είναι εξαιρετικά λεπτόφλουδες, έχουν ελάχιστο χρόνο βρασίματος και χυλώνουν υπέροχα χωρίς να χάνουν το σχήμα τους. Δείγμα του σπόρου τους φυλάσσεται στον ΟΗΕ και στον διεθνή οργανισμό ICARDA ως προστατευόμενο σπάνιο είδος.

Ένα ακόμη εξαιρετικό προϊόν του νησιού είναι η περίφημη φάβα Λευκάδας, η οποία προέρχεται από το σπάνιο όσπριο λαθούρι. Όπως και η διάσημη φακή, καλλιεργείται παραδοσιακά στο ορεινό οροπέδιο της Εγκλουβής και στα γύρω χωριά, σε υψόμετρο που ευνοεί την ποιότητά της. Αντίθετα με τη φάβα Σαντορίνης, η λευκαδίτικη φάβα προέρχεται από μια διαφορετική, ντόπια ποικιλία λαθουριού, που καλλιεργείται στα ίδια, άνυδρα, πλούσια σε κάλιο, εδάφη με τις φακές. Η καλλιέργεια της γίνεται με παραδοσιακές μεθόδους, χωρίς φάρμακα. Γευστικά είναι εξαιρετικά γλυκιά, βράζει πολύ γρήγορα και αποκτά μια βελούδινη, κρεμώδη υφή χωρίς να χρειάζεται ιδιαίτερη πολτοποίηση.

Η παραγωγή της είναι εξαιρετικά περιορισμένη (ακόμη μικρότερη από αυτή της φακής), γι' αυτό και είναι δύσκολο να τη βρει κανείς. Αν επισκεφθείτε την Εγκλουβή ή την Καρυά, θα τη βρείτε σε μικρά καταστήματα παραδοσιακών προϊόντων ή μπορείτε να την προμηθευτείτε απευθείας από μικρούς παραγωγούς, συνήθως σε συσκευασίες του μισού κιλού.

Προσωπικά, την προμηθεύτηκα από το εστιατόριο Μηνάς, στη Νικιάνα, ένα πάρα πολύ καλό μαγαζί για ψάρι, κατ’ ακρίβειαν, το καλύτερο μαγαζί στο νησί, στο οποίο δειπνούσα κάθε βράδυ, με εξαίρεση ένα, όταν οι θυγατέρες μου με έπεισαν να επισκεφθούμε ένα πολύφερνο ασιατικό, μια επίσκεψη τραγικά αποτυχημένη από κάθε άποψη, γευστική, οινική, οικονομική. Καλά να πάθω, όμως. Ασιατικό στη Λευκάδα δεν ήθελα;